วัคซีนลูกสุนัขในไทย พร้อมตารางฉีด เรื่องต้องรู้ก่อนจะพาสุนัขออกนอกบ้าน

สวัสดีค่ะทุกคน พบกับครูโจอี้จาก Jojo House Dog Master อีกครั้งนะคะ 🐾

วันนี้ครูอยากพูดถึงเรื่อง วัคซีนลูกสุนัข ที่เจ้าของมือใหม่ถามครูเข้ามาตลอดเลยค่ะ ทั้ง "ฉีดตอนไหนดี?" "ฉีดครบแล้วพาออกนอกบ้านได้เลยไหม?" และ "วัคซีนตัวไหนบังคับตามกฎหมายบ้าง?"

บางคนอาจคิดว่าน้องยังเล็กอยู่ รอโตก่อนค่อยพาไปหาหมอก็ได้ แต่จริงๆ แล้ว ช่วงลูกสุนัข 6–16 สัปดาห์คือหน้าต่างทองของภูมิคุ้มกัน ที่ถ้าพลาดไปจะเสี่ยงมากค่ะ มาดูกันเลยนะคะ ✨

ทำไมวัคซีนลูกสุนัขถึงสำคัญมาก?

 

 

ลูกสุนัขแรกเกิดได้รับภูมิคุ้มกันเบื้องต้นจากน้ำนมแม่ค่ะ แต่ตามแนวทางขององค์กรสัตวแพทย์โลก WSAVA (World Small Animal Veterinary Association) ฉบับปี 2024 ระบุไว้ชัดเจนว่า ภูมิคุ้มกันจากแม่ (Maternally Derived Antibodies / MDA) จะรบกวนและลดประสิทธิภาพของวัคซีนที่ฉีดในช่วงแรก และระดับ MDA ในลูกสุนัขแต่ละตัวในครอกเดียวกันยังแตกต่างกันอีกด้วยค่ะ นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมต้องฉีดหลายเข็มนะคะ

📌 อ้างอิง: WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats

 

ประเภทวัคซีนที่ลูกสุนัขต้องได้รับ

Core Vaccines — วัคซีนหลักที่จำเป็นทุกตัว

WSAVA 2024 กำหนดว่า Core Vaccines คือวัคซีนที่สุนัขทุกตัวควรได้รับ โดยไม่คำนึงถึงสภาพแวดล้อมหรือวิถีชีวิต ประกอบด้วยการป้องกัน 3 โรคหลักค่ะ:

• Canine Distemper Virus (CDV) — โรคไข้หัดสุนัข กระทบระบบประสาทและทางเดินหายใจ
• Canine Adenovirus (CAV) — โรคตับอักเสบติดต่อ
• Canine Parvovirus Type 2 (CPV) — โรคลำไส้อักเสบ อุจจาระเป็นเลือด อัตราการเสียชีวิตสูงมากในลูกสุนัขที่ยังไม่มีภูมิค่ะ

โดยทั่วไปวัคซีนทั้ง 3 ตัวนี้ถูกรวมอยู่ในวัคซีนรวม (Combined Vaccine) ที่เรารู้จักในชื่อ วัคซีน 5 โรค หรือ 7 โรค ค่ะ

Leptospirosis — Core ในไทย

WSAVA 2024 ระบุเพิ่มเติมว่า ในประเทศหรือภูมิภาคที่โรคเลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis) เป็นโรคประจำถิ่น วัคซีนนี้ควรถือเป็น Core Vaccine ค่ะ ซึ่งประเทศไทยอยู่ในเขตเสี่ยงนี้ โดยเฉพาะในช่วงฤดูน้ำท่วม

📌 อ้างอิง: WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats

วัคซีนพิษสุนัขบ้า — บังคับตามกฎหมายไทย

กรมปศุสัตว์และกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ยืนยันว่า โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคติดต่อร้ายแรงจากสัตว์สู่คน โดยในไทยพบว่าสุนัขเป็นพาหะสูงถึง 86% ของสัตว์ที่ตรวจพบเชื้อทั้งหมด (ข้อมูล Thai Rabies Net ปี 2564)

ตาม พ.ร.บ. โรคพิษสุนัขบ้า พ.ศ. 2535 เจ้าของสุนัขมีหน้าที่ตามกฎหมายต้องพาสุนัขไปฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า หากฝ่าฝืนมีโทษปรับตามที่กฎหมายกำหนดค่ะ

กรมควบคุมโรคแนะนำให้เริ่มฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าในสุนัขตั้งแต่อายุ 2 เดือนขึ้นไป และฉีดกระตุ้นซ้ำทุกปีค่ะ

📌 อ้างอิง: กรมปศุสัตว์ — โรคพิษสุนัขบ้า | กรมควบคุมโรค — พิษสุนัขบ้า

 

ตารางวัคซีนลูกสุนัขตามช่วงอายุ

อ้างอิงจาก WSAVA 2024 และแนวทาง UC Davis School of Veterinary Medicine ค่ะ

อายุ	วัคซีนที่ฉีด	หมายเหตุ
6–8 สัปดาห์	Core Vaccines เข็มที่ 1 (CDV+CAV+CPV)	เริ่มต้นซีรีส์
10–12 สัปดาห์	Core Vaccines เข็มที่ 2 + Leptospirosis เข็มที่ 1	ห่างจากเข็มแรก 3–4 สัปดาห์
14–16 สัปดาห์	Core Vaccines เข็มที่ 3 + Leptospirosis เข็มที่ 2 + พิษสุนัขบ้าเข็มแรก	เข็มสำคัญที่สุด ต้องครบค่ะ
26 สัปดาห์	บูสเตอร์ Core Vaccines (แนะนำโดย WSAVA 2024)	เพื่อน้องที่ MDA อาจยังสูงอยู่
1 ปี	บูสเตอร์รวม + พิษสุนัขบ้า	กระตุ้นภูมิประจำปี
ทุก 1–3 ปี	ตามชนิดวัคซีนและคำแนะนำสัตวแพทย์	Core MLV vaccines มี DOI หลายปีค่ะ

จุดสำคัญจาก WSAVA 2024: หากสถานการณ์จำเป็นให้ฉีดได้เพียงเข็มเดียว ควรฉีดที่อายุ 16 สัปดาห์ขึ้นไป เพราะ MDA จากแม่มักลดลงเพียงพอแล้วค่ะ

📌 อ้างอิง: WSAVA 2024 Vaccination Guidelines | UC Davis School of Veterinary Medicine — Vaccination Guidelines

 

พาออกนอกบ้านได้เมื่อไหร่?

 

 

UC Davis School of Veterinary Medicine และ WSAVA แนะนำตรงกันว่าควรรอให้ วัคซีนเข็มสุดท้ายในซีรีส์ผ่านไปอย่างน้อย 1–2 สัปดาห์ ก่อนพาน้องไปสถานที่ที่มีสุนัขตัวอื่นค่ะ

✅ ทำได้ก่อนวัคซีนครบ:

• อุ้มออกไปรับอากาศในพื้นที่ที่ไม่มีสุนัขอื่น
• คุ้นเคยกับสภาพแวดล้อมจากในรถ
• เชิญแขกที่ไม่มีสุนัขมาที่บ้าน

❌ ห้ามทำจนกว่าวัคซีนจะครบ:

• พาลงเดินสวนสาธารณะหรือพื้นที่สาธารณะ
• เข้าร้านสัตว์เลี้ยง สถานรับฝาก หรือโรงเรียนฝึกสุนัข
• ให้สัมผัสกับสุนัขที่ไม่ทราบประวัติวัคซีน

📖 อ่านเพิ่มเติม: เลี้ยงหมายังไงให้อายุยืน?

 

ข้อควรรู้ก่อนและหลังพาน้องไปฉีดวัคซีน

ก่อนฉีดวัคซีน

• น้องต้องสุขภาพแข็งแรง ไม่มีไข้ ไม่ท้องเสีย ไม่มีน้ำมูก
• ถ่ายพยาธิก่อนฉีดวัคซีนประมาณ 1–2 สัปดาห์ เพราะพยาธิลดประสิทธิภาพการสร้างภูมิคุ้มกันค่ะ
• พกสมุดสุขภาพสุนัขไปทุกครั้ง

หลังฉีดวัคซีน

• สังเกตน้องอย่างน้อย 24–48 ชั่วโมง
• อาการปกติ: ง่วงซึม เบื่ออาหารเล็กน้อย บวมเล็กน้อยบริเวณที่ฉีด — หายเองใน 1–2 วันค่ะ
• รีบพาหาหมอทันที หากพบ: หน้าบวม หายใจลำบาก อาเจียน ชัก หรืออ่อนแรงมากผิดปกติ

วัคซีนสุนัขคือ การลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด สำหรับสุขภาพน้องหมาในระยะยาวค่ะ ข้อมูลจาก WSAVA ยืนยันชัดว่าสุนัขทุกตัวควรได้รับ Core Vaccines และในประเทศไทยที่โรคพิษสุนัขบ้ายังคงเป็นโรคประจำถิ่น วัคซีนพิษสุนัขบ้าไม่ใช่แค่เรื่องสุขภาพน้องหมา แต่เป็นเรื่องความปลอดภัยของทุกคนในบ้านและสังคมด้วยค่ะ ✨

นอกจากสุขภาพกายแล้ว อย่าลืมดูแล จิตวิทยาสุนัข ควบคู่ไปด้วยนะคะ เพราะสุนัขที่แข็งแรงทั้งกายและใจคือสุนัขที่มีความสุขอย่างแท้จริงค่ะ 🐾❤️

หากน้องหมาของคุณวัคซีนครบแล้วและพร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ สามารถติดต่อ โรงเรียนฝึกสุนัข Jojo House Dog Master โดย คลิกปุ่มแชท  มุมล่างขวาของหน้าเว็บนี้ได้เลยนะคะ 

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ควรปรึกษาสัตวแพทย์โดยตรงเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับน้องหมาของคุณค่ะ

ขอบคุณข้อมูลจาก

1. WSAVA Vaccination Guidelines 2024 — wsava.org
2. UC Davis School of Veterinary Medicine — Vaccination Guidelines for Dogs and Cats — healthtopics.vetmed.ucdavis.edu
3. กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ — โรคพิษสุนัขบ้า — dld.go.th
4. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข — โรคพิษสุนัขบ้า — ddc.moph.go.th
5. สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์ — โรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ — niah.dld.go.th