สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับการทำหมันสุนัข

ประโยชน์ของการทำหมันสุนัข
 
เจ้าของสุนัขหลายท่านอาจจะมีความคิดที่จะพาสุนัขไปทำหมัน เพื่อควบคุมจำนวนสุนัข แต่รู้ไหมคะว่า...การทำหมันสุนัขมีข้อดีอื่นๆอีกมากมาย? และการทำหมันสุนัขก็มีเรื่องที่ต้องระวังเช่นกัน วันนี้ Jojo House Dog Master จะพาทุกคนไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับการทำหมันสุนัข ข้อดี/ข้อเสีย ของการทำหมันสุนัข รวมถึงสิ่งที่ต้องรู้ก่อนการทำหมันสุนัขกันค่ะ
 
 
 
 

การทำหมันสุนัขที่ดีและถาวรคือการผ่าตัดทำหมัน


แน่นอนการคุมกำเนิดโดยการฉีดมีผลร้ายแรงอาจทำให้สุนัขเป็นมะเร็ง แต่การทำหมันที่ดี และถาวรคือการผ่าตัดทำหมัน (Neutering) การทำหมันที่ถูกต้องและเหมาะสมคือการตัดรังไข่ และมดลูกออกทั้งสองข้างในสัตว์เพศเมีย และตัดอัณฑะรวมถึงท่อนำอสุจิออกทั้งสองข้างในสัตว์เพศผู้ ซึ่งวิธี และขั้นตอนการผ่าตัดอาจต่างกันเล็กน้อยในสุนัขและแมว โดยการผ่าตัดจำเป็นต้องมีการวางยาสลบ ดังนั้นสุนัข หรือแมวที่จะรับการผ่าตัดทำหมันต้องได้รับการตรวจเลือดว่าแข็งแรงดี สัตวแพทย์จึงจะทำการนัดวันผ่าตัด หรือตรวจเลือดตอนเช้า ทำหมันตอนบ่าย ซึ่งเจ้าตูบและน้องเหมียวจะต้องงดอาหารและน้ำอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด

 
 
 
 
การดูแลแผลหลังผ่าตัดเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสุนัขและแมวเพศเมีย เนื่องจากการตัดรังไข่ และมดลูกออกจะต้องมีการเปิดผ่าช่องท้องซึ่งนับได้ว่าเป็นการผ่าตัดใหญ่ เจ้าของสัตว์จึงมีความจำเป็นที่จะต้องพาสุนัขหรือแมวไปรับการทำแผลทุกวันติดต่อกันอย่างน้อย 3-4 วัน กรณีนี้เจ้าของสามารถดูแลแผลเองได้โดยคำแนะนำจากสัตวแพทย์ และสัตวแพทย์อาจให้ยาลดปวด หรือยาฆ่าเชื้อ ไม่ควรปล่อยให้สัตว์กระโดด หรือออกไปวิ่งเล่นนอกบ้านเนื่องจากแผลอาจมีการติดเชื้อ และเกิดแผลแตกตามมา ถ้าแผลดีและไม่มีปัญหาแทรกซ้อน หมอจะนัดตัดไหมประมาณ 7 วันหลังผ่าตัด การทิ้งไหมผ่าตัดไว้นานเกินไป จะทำให้ไหมบาดตัวแผล อาจทำให้เกิดการอักเสบ

อายุเท่าไหร่จึงทำหมันได้


เคยมีความเชื่อว่าต้องรอให้สัตว์เป็นหนุ่มเป็นสาวเต็มที่เสียก่อนจึงทำหมันได้ คืออายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไป หรือสุนัขและแมวเพศเมียผ่านการแสดงอาการเป็นสัดไปแล้วอย่างน้อย 1 ครั้ง แต่ในปัจจุบันได้มีการศึกษารายงานแล้วว่าสามารถทำหมันสุนัขและแมวได้ตั้งแต่ 4 เดือนขึ้นไป ซึ่งจะเป็นข้อดีในกรณีที่สัตว์มีแนวโน้มก้าวร้าว ดุร้าย ชอบข่ม มีฮอร์โมนแปรปรวน หรือในกรณีที่ต้องการควบคุมจำนวนสัตว์เลี้ยง หรือแม้แต่สุนัขที่มีโอกาสเป็นโรค Alopecia X โรคขนร่วง Black skin ที่มักพบในพันธุ์ปอมหน้าหมี เป็นต้น

ข้อดีของการทำหมันสุนัข

นอกจากการผ่าตัดทำหมันจะเป็นการคุมกำเนิดถาวรที่ให้ผลดีที่สุดแล้ว ยังเป็นการลดโอกาสการเกิดโรคทางระบบสืบพันธุ์ได้อีกด้วย โดยเฉพาะเนื้องอกเต้านมในสุนัขและแมว อุบัติการณ์ลดลงได้ถึงเกือบ 100% หากมีการทำหมันก่อนสัตว์แสดงอาการเป็นสัดครั้งแรก นอกจากนี้โรคต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hypertrophy; BPH) ในสุนัขเพศผู้ก็ลดลงอย่างมากเช่นกัน หลังทำหมัน การตัดรังไข่ มดลูก และอัณฑะออกจะเป็นการกำจัดโอกาสการเกิดความผิดปกติและเนื้องอกของอวัยวะเหล่านี้ออกไปอย่างถาวรอีกด้วย

พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปหลังทำหมัน

ที่เห็นได้ชัดคือพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องจากฮอร์โมนเพศจะลดลงมาก การผ่าตัดทำหมันเป็นการตัดเอาแหล่งผลิตฮอร์โมนเพศที่สำคัญออก ดังนั้นพฤติกรรมการขึ้นขี่ (Mounting) ชอบหนีเที่ยว ติดสัตว์เพศเมีย หรือการยกขาปัสสาวะเพื่อบอกขอบเขตอาณาบริเวณความเป็นเจ้าของ (Urine Spraying and Marking) จะลดลงอย่างเห็นได้ชัดในสุนัขและแมวเพศผู้ พฤติกรรมก้าวร้าว ดุ หรือกัดสัตว์ตัวอื่นหรือสมาชิกของบ้านจะลดลงแต่ไม่มีผลกับความก้าวร้าวต่อคนแปลกหน้า ดังนั้นสุนัขที่เลี้ยงไว้เฝ้าบ้านก็ยังคงเห่า หรือขู่คนแปลกหน้าได้เหมือนเดิม นอกจากนั้นความซุกซน ชอบเล่น และการเห่าไม่มีผลเปลี่ยนแปลงอย่างเด่นชัดหลังทำหมัน

ผลเสียที่อาจเกิดขึ้นกับสุนัขที่มีการทำหมัน

โรคอ้วนจากการทำหมันสุนัข


นอกจากสายพันธุ์ เพศ อายุ และอาหารการกินจะเป็นปัจจัยของโรคอ้วนในสุนัขและแมวแล้ว ผลการศึกษาหลายฉบับรายงานยืนยันว่าการทำหมันก็เป็นอีกปัจจัยที่สำคัญที่ทำให้สุนัขและแมวมีแนวโน้มที่จะมีน้ำหนักเพิ่ม (Overweight) และเป็นโรคอ้วน (Obesity) ซึ่งสามารถอธิบายได้จากการเผาผลาญพลังงานที่ลดลง ความอยากอาหารมากขึ้นโดยในเฉพาะสุนัขเพศเมีย นอกจากนี้สัตว์ที่เป็นโรคอ้วนยังมีแนวโน้มที่จะเกิดโรคต่างๆ ตามมาได้ง่าย เช่น โรคเบาหวาน โรคของต่อมไทรอยด์ชนิด Hypothyroidism และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคข้อเข่าและเอ็นข้อเข่าฉีกขาด ดังนั้นภายหลังการทำหมัน เจ้าของสัตว์ควรคำนึงถึงเรื่องของอาหารและการออกกำลังกายของสัตว์ด้วย อาจค่อยๆมีการปรับเปลี่ยนอาหารและเพิ่มการออกกำลังกาย อาหารสำเร็จรูปเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของการคุมน้ำหนักที่ดีเนื่องจากเจ้าของจะทราบปริมาณแน่นอนที่ให้สัตว์กิน ในปัจจุบันมีอาหารสุนัขและแมวสำเร็จรูปชนิดที่ให้พลังงานต่ำ (Light Formula) และเฉพาะสำหรับสัตว์ที่ทำหมันจำหน่าย โดยอาหารดังกล่าวจะมีสูตรอาหารที่ให้พลังงานน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับอาหารของสุนัขก่อนทำหมัน มีการเพิ่มกากใยมากขึ้น อีกทั้งยังมีการเติมสารที่เร่งการเผาผลาญไขมัน (Fat Burner) เช่น L-Carnitine ซึ่งเหมือนกับอาหารลดน้ำหนักของคน

ภาวะปัสสาวะเล็ดหลังทำหมัน (Urinary Incontinence) ซึ่งพบได้มากในสุนัขเพศเมีย


การเก็บข้อมูลในต่างประเทศรายงานโอกาสการเกิดปัญหาปัสสาวะเล็ดที่เพิ่มสูงขึ้นในสุนัขกลุ่มที่ได้รับการทำหมัน ซึ่งพบได้มากในสุนัขเพศเมีย (4-20%) โดยสุนัขจะมีปัสสาวะไหลออกมาเองเมื่อนอนหลับหรือนอนตะแคง ปัญหาสุขภาพต่างๆที่อาจพบตามมาได้ เช่น ผิวหนังอักเสบ การติดเชื้อของกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น เช่นเดียวกับผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน (Post-Menopausal Women) สุนัขเพศเมียที่ได้รับการผ่าตัดเอารังไข่ออก จะเกิดการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ซึ่งส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของผนังกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ ทำให้มีแนวโน้มที่การควบคุมปัสสาวะจะทำได้ไม่ดีเหมือนปกติ และเมื่อร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น ความอ้วน สายพันธุ์ และขนาดตัว สุนัขส่วนหนึ่งก็จะแสดงอาการปัสสาวะเล็ด อย่างไรก็ตามการรักษาทางยาสามารถลดอาการได้ดี ถึงแม้การทำหมันอาจจะมีผลเสียอยู่บ้าง

อาการไข่ยานซึ่งพบได้มากในสุนัขเพศผู้ที่มีการทำหมัน


สุนัขเพศผู้บางตัวที่มีไข่ยานก่อนการทำหมัน อาจทำให้ถุงห่อหุ้มยาน หรืออักเสบซึ่งแก้ไขได้ด้วยการเปลี่ยนยาแก้อักเสบบางตัว การใช้เลเซอร์รักษา อย่างไรก็ดีการทำหมันถาวรมีข้อดีมากกว่าข้อเสีย แลำทำให้สุนัขแข็งแรง และอายุยืนมากขึ้น เพราะอย่าลืมว่าคุณไม่ได้ปล่อยให้พวกเค้าผสมตามธรรมชาติ
 

Pin It on Pinterest